Gadkowski.pl

HELENA KUCHTOWA - Nauczycielka szkoły podstawowej w Opatowie

inne publikacje



HELENA z MUSZYŃKICH KUCHTOWA
1902 - 1961

Leopold Muszyński, ojciec Heleny urodził się w Krakowie w ówczesnej Galicji. Przyjechał do Opatowa i ożenił się z Marią z Tomalskich pochodzącą z okolic Opatowa. Zakupili 7 hektarową działkę przy ulicy Legionów 17 i wybudowali na niej dom mieszkalny i zabudowania gospodarcze.

W małżeństwie przyszły na świat 2 córki Helena, Janina i 3 synów: Jan, Antoni i Józef. Ojciec wcześnie osierocił dzieci, gdyż marł w 1915 roku i dlatego synowie Jan i Antoni, nie mając żadnych perspektyw zdobycia zawodu i założenia rodziny emigrowali do USA i wszelki ślad po nich zaginął. Także trzeci z synów Józef, emigrował do Kanady, i zmarł tam bezżenny w podeszłym wieku, ale on nie zerwał kontaktów z rodziną.

Córka Janina po ukończeniu szkoły powszechnej nie kontynuowała nauki, została przy matce, by pomagać jej w prowadzeniu gospodarstwa. Druga córka Leopolda i Marii Muszyńskich Helena przyszła na świat 20 kwietnia 1902 roku. Wybrała zawód nauczycielki i konsekwentnie dążyła do jego uzyskania.

Po ukończeniu szkoły powszechnej zapisała się do Siedmioklasowego Gimnazjum Ogólnokształcącego im. Bartosza Głowackiego w Opatowie. Na liście uczniów z 1921/22 roku Helena Muszyńska figuruje na liście klasy VI.

Po ukończeniu gimnazjum w 1923 roku Helena Muszyńska zapisała się na kursy pedagogiczne. Po ich ukończeniu zdała egzamin przed komisją w Kuratorium Oświaty w Ostrowcu i otrzymała uprawnienia do wykonywania zawodu nauczycielki. Otrzymała skierowanie do pracy w szkole gminnej w Modliborzycach, anastępnych latach do szkoły gminnej w Denkowie k/Ostrowca Świętokrzyskiego. Warunki pracy i życia nauczycielki w wiejskiej szkole były bardzo trudne. Klasy zimą były niedogrzane, a mieszkanie nauczycielki u któregoś z gospodarzy było także niewygodne.

Około 1930 roku Helena Muszyńska poznała Andrzeja Kuchtę, którego poślubiła w 1931 roku. Andrzej urodził się 7 września 1899 roku w Chomętowie. W pobliżu Kielc. Był wdowcem, którego żona zmarła przy porodzie, zostawiając syna Leszka. Andrzej Kuchta był zawodowym wojskowym, pracował w Centrum Szkolenia Lotnictwa Wojsk Polskich Nr 1 w Dęblinie. Helena Kuchtowa podjęła pracę nauczycielki w miejscowej szkole powszechnej i otoczyła opieką małego Leszka. Zaniechano przeprowadzenia oficjalnej adopcji i choć Helena dla syna Andrzeja Leszka była troskliwą matką, lecz zgodnie z literą prawa nie był jej synem.

Gdy wybuchła II Wojna Światowa, Andrzej Kuchta emigrował i przez cały okres wojny pracował w Anglii w RAF-ie. Helena została sama z małym dzieckiem. W 1940 roku dowiedziała się że zmarła w Opatowie jej jedyna siostra Janina, natychmiast przeniosła się z dzieckiem do Opatowa, gdyż matka jej Maria, była ciężko chora i nie opuszczała już łóżka. Matka Heleny zmarła w 1942 roku. Helena Kuchtowa na gospodarstwie została sama. Była jednak energiczna i bardzo pracowita, potrafiła więc zorganizować wiosenne i jesienne prace rolnicze w trudnych warunkach okupacyjnych, mając do pomocynieletniego chłopca.

W 1945 roku po zakończeniu II Wojny Światowej powrócił z emigracji mąż Heleny Andrzej. Uniknął szczęśliwie represji, których mógł się spodziewać jako były wojskowy, dostał pracę w opatowskim oddziale PCK i zajmował się rozdziałem darów z tzw. UNRRY. Zamieszkał z żoną i po pracy pomagał jej w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Syn Andrzeja Leszek został zapisany do ostatniej klasy szkoły podstawowej i po jej ukończeniu do Gimnazjum i Liceum im B. Głowackiego, a Helena podjęła pracę w szkole powszechnej. jako nauczycielka niższych klas.

Helen Kuchtowa była nauczycielką i jednocześnie rolniczką, która prócz zorganizowania prac polowych miała jeszcze gospodarstwo przydomowe, które wymagało jej wkładu pracy. Dlatego też z braku czasu nie włączała się w prace społeczne. Zapisała się tylko do Związku Nauczycielstwa Polskiego. Ciężka praca fizyczna spowodowała zapewne jakieś schorzenia, jednak Helena nigdy nie skarżyła się na żadne dolegliwości i nigdy nie korzystała z porad lekarskich. 10 kwietnia 1961 roku zmarła niespodziewanie na udar mózgu.

Helena Kuchtowa przepracowała 32 lata jako nauczycielka, w tym 16 lat w szkole powszechnej w Opatowie. Przygotowywała do dalszej nauki wiele pokoleń dzieci, dając im solidne podstawy, na których mogły budować dalsze zdobywanie wiedzy. Dawne jej uczennice wspominają swą nauczycielkę i wychowawczynię jako bardzo spokojną i opiekuńczą. Nie traciła cierpliwości i nie szczędziła wysiłków, by mniej zdolnym wychowankom pomóc w opanowaniu obowiązującego materiału szkolnego.

Helena Kuchtowa została Odznaczona Medalem Niepodległości w 1929 roku i Brązowym Medalem w 1935 roku. Helena Kuchtowa pochowana została na cmentarzu parafialnym w Opatowie, obok grobów rodziców i siostry. Nagrobek Helenie Kuchtowej wystawił syn Andrzeja Leszek wraz z bratem Heleny Józefem Kanady.

Nagrobek Heleny Kuchtowej, fot. Aleksandra Gadkowska 2010 rok:



Po śmierci żony Andrzej Kuchta przeniósł się do Starachowic, a gdy przeszedł na emeryturę zamieszkał w Domu Spokojnej Starości dla Kombatantów w Kielcach. Zmarł w 1983 i został pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu warszawskim na Wólce Węglowej. Syn Andrzeja Leszek Kuchta ukończył studia na Politechnice Warszawskiej na Wydziale Komunikacji. Mieszka w Warszawie. 19 czerwca 1963 roku zmienił nazwisko na Worotyński.

Opracowując życiorys Heleny Kuchtowej, korzystałam z dokumentów przechowywanych przez Leszka Worotyńskiego w rodzinnym archiwum.

Aleksandra Gromek Gadkowska, 9 kwietnia 2009